HE­DEF­LER, HA­YAL­LER, KA­RAR­LAR, ZOR­LUK­LAR…

2 ya­şın­dan iti­ba­ren bir ço­cu­ğun zihni ve yü­re­ği, ya­pa­bil­me inan­cı ve yaşam be­ce­ri­le­ri ge­liş­ti­re­bil­me­si için ken­di­ne küçük he­def­ler koy­ma­sı­nı sağ­la­ya­rak gi­ri­şim­ci­li­ği­ni ha­re­ke­te ge­çi­rir. Bir şey ba­şar­dı­ğın­da anne ba­ba­sı­nın göz­le­rin­de­ki şef­kat­li ışıl­tı ile ço­cu­ğun zihni ve yü­re­ği de­ğer­li­lik ve ye­ter­li­lik his­le­ri ile dolar. Ço­cuk­luk dö­ne­min­de ço­cu­ğun ba­şar­mak is­te­di­ği her hedef onun zih­ni­ne yol gös­te­rir. Ve ço­cu­ğun kendi fi­kir­le­riy­le at­tı­ğı her adım, çöz­dü­ğü her sorun onu psi­ko­lo­jik ola­rak sağ­lam­laş­tı­rır, ya­şam­la baş ede­bil­me gücü ve ener­ji­si verir.

Ço­cuk­la­rın yaşam yol­cu­luk­la­rın­da kar­şı­laş­tık­la­rı her bir zor­luk on­la­rın bü­yü­yüp, ol­gun­laş­ma­la­rı, tec­rü­be­le­rin­den an­lam­lar çı­ka­ra­bil­me­le­ri adına çok kıy­met­li­dir. Ço­cuk­la­rın kar­şı­laş­tık­la­rı tüm zor­luk­lar­da ha­ya­tı onlar için ko­lay­laş­tı­ra­rak sevgi ve şef­ka­ti­ni yö­ne­te­me­yen ebe­veyn­le­rin ver­di­ği yük­sek doz şef­kat, bir süre sonra iş­le­ri biraz kar­ma­şık­laş­tı­ra­bi­lir. Fazla sevgi ve şef­kat ço­cuk­lar­da do­yum­suz­luk his­si­ne neden ola­bi­lir ve on­la­rın ha­yat­la baş etme be­ce­ri­le­ri­nin ge­li­şi­mi­ni en­gel­ler.

Ço­cuk­la­ra sorun çöz­me­yi öğ­re­te­rek çok bo­yut­lu dü­şün­me ko­nu­sun­da ce­sa­ret­len­di­re­rek ya­şa­ma uyum sağ­la­ma­la­rı­na yar­dım­cı ola­bi­lir­si­niz. Bir sorun ya da zor­luk­la kar­şı­la­şan bir ço­cu­ğa sor­du­ğu­nuz so­ru­lar­la, onun so­ru­nu­nu dı­şar­dan bir gözle de­ğer­len­dir­me­si­ni sağ­la­ya­bi­lir­si­niz. “Ne oldu? Ya­şa­dı­ğın tam ola­rak nedir?”, “Bu du­rum­da ken­di­ni nasıl his­se­di­yor­sun?”, “Hangi dav­ra­nış­la­rım so­nu­cu bu du­rum­la kar­şı­laş­mış ola­bi­lir­sin?” , “So­ru­nu­nu çö­zer­sen ken­di­ni nasıl his­se­de­cek­sin?” , “So­ru­nu çöz­mek için neler ya­pa­bi­lir­sin?”, “So­ru­nun çö­zü­mü için bul­du­ğun bu fikir doğru, iyi bir fikir midir?”

Bu gibi so­ru­lar ço­cu­ğun sorun üze­rin­de dü­şün­me­si­ni sağ­lar. So­ru­lar ara­cı­lı­ğıy­la sesli dü­şü­nen çocuk duygu ve dü­şün­ce­le­ri­ni dışa vurur ve so­ru­nu­nu çözme yo­lun­da iler­ler.

Ço­cuk­luk dö­ne­min­de bütün ço­cuk­lar zaman zaman ken­di­le­riy­le ko­nu­şur­lar. Oyun es­na­sın­da ya da sev­di­ği et­kin­lik­ler es­na­sın­da ken­di­le­riy­le ko­nu­şur­lar. Bu ko­nuş­ma­lar 5 yaş­tan sonra içsel ko­nuş­ma­la­ra dön­me­ye baş­lar. Ço­cu­ğun kendi ken­di­ne söy­le­di­ği şey­ler önem­li­dir. Çünkü ken­di­si­ne söy­le­dik­le­ri ile dü­şün­ce­le­ri­ni oluş­tu­rur ve her dü­şün­ce­si onda belli duy­gu­la­rın uyan­ma­sı­na neden olur. Ör­ne­ğin oyun­da ba­şa­rı­lı ola­ma­dı­ğı­nı dü­şü­nen çocuk kendi ken­di­ne söy­le­di­ği olum­suz söz­le­re ken­di­ne gü­ven­siz ve be­ce­rik­siz his­set­me­ye baş­lar.

Ço­cuk­la­ra kendi ken­di­le­riy­le ko­nuş­ma­yı öğ­ret­mek hem kısa hem de uzun va­de­de onun ya­şa­mı için önem­li bir ka­za­nım ola­cak­tır. Bu yön­tem ço­cuk­la­rın her türlü duygu ile baş ede­bil­me­le­rin­de ina­nıl­maz dü­zey­de et­ki­li­dir. Anne ba­ba­lar, kar­şı­laş­tık­la­rı du­rum­lar­da ço­cuk­la­rı­nı ken­di­le­ri­ni olum­lu söz­ler­le güç­len­dir­me­le­ri ve ken­di­le­ri­ne olan inanç­la­rı­nı art­tır­ma­la­rı ko­nu­sun­da des­tek­le­ye­bi­lir­ler.

Anne, ba­ba­la­rın yap­ma­sı ge­re­ken tek şey, ço­cuk­la­rı bir fikre ina­nın­ca­ya kadar bu cüm­le­yi kendi için­den yük­sek sesle tek­rar et­me­le­ri­ni sağ­la­mak­tır. Bir cüm­le­yi ya da bir dü­şün­ce­yi tek­rar­la­ma, be­yin­de üst düzey biliş ve bi­linç oluş­tu­rur. Bu es­na­da ço­cu­ğun zih­nin­de bin­ler­ce duy­gu­sal akım olur ve bu akım­lar ço­cuk­la­rın duy­gu­la­rı­nın de­ğiş­me­si­ni sağ­lar. Ör­ne­ğin, ken­di­si ile şiş­man ol­du­ğu için, hızlı ko­şa­ma­dı­ğı, oyun­da ka­za­na­ma­dı­ğı, güzel resim ya­pa­ma­dı­ğı için alay edi­len bir çocuk, bu za­yıf­lık­lar kar­şı­sın­da ken­di­si­ne “Hızlı ko­şa­mı­yo­rum ama ma­te­ma­tik­te hiç fena de­ği­lim.”, “Güzel resim yap­mak­ta ken­di­mi, çiz­gi­le­ri­mi ge­liş­tir­me­ye gay­ret edi­yo­rum ve şarkı söy­le­mek­te ol­duk­ça iyi­yim.”. Bu gibi söz­le­ri ço­cu­ğun kendi ken­di­si­ne söy­le­me­si, onun bu zor­luk du­ru­mu­nu aşa­bil­me­sin­de önem­li bir adım ola­cak­tır.

WhatsApp'ta Paylaş