“ÇOK KÖTÜ BİR ŞEY OLDU!”

Şid­det içe­ren ya da trav­ma­tik bir olaya şahit olan­lar, “ikin­cil kur­ban­lar” ola­rak ad­lan­dı­rı­lır­lar. Şa­şır­tı­cı­dır ki araş­tır­ma­lar ikin­cil kur­ban ço­cuk­la­rın, ile­ri­ki yaş­la­rın­da, asıl kur­ban­lar­dan daha fazla şid­de­te eği­lim­li ol­duk­la­rı­nı gös­ter­mek­te­dir. Ancak. Eğer çocuk, trav­ma­tik bir olaya şahit ol­duk­tan sonra, bu ko­nu­yu ye­tiş­kin­ler­le ko­nu­şur ve duy­gu­la­rı­nı an­lam­lan­dı­ra­bi­lir­se, ge­le­cek­te olası şid­det eği­li­mi­nin azal­dı­ğı gö­rül­müş­tü.

Ge­nel­lik­le ebe­veyn­ler veya ço­cu­ğun ba­kı­mı­nı üst­le­nen­ler, bu tür olay­lar ne­de­niy­le trav­ma­tik ço­cuk­la­ra nasıl yak­la­şa­cak­la­rı­na emin ola­maz­lar. Bu ko­nu­da şu hu­sus­la­ra dik­kat edil­me­li­dir.

- Açık ve ger­çek­çi ke­li­me­ler kul­la­nıp, üstü ka­pa­lı ifa­de­ler­den ka­çı­nıl­ma­lı.

- Çocuk ola­yın tek­rar­lan­ma­sın­dan veya fark­lı se­bep­ler­den kork­tu­ğu için ko­nuş­mak­tan ka­çı­na­bi­lir. Olayı ve so­nu­cun­da his­set­tik­le­ri­ni an­la­ta­bil­me­si için ço­cu­ğa gü­ven­li bir ortam oluş­tu­rul­ma­lı.

- Tek­rar­la­nan ka­bus­lar ol­duk­ça yay­gın­dır. Bu ka­bus­lar, ço­cu­ğun hi­ka­ye­si­ni gü­ven­li bir or­tam­da an­la­ta­bil­di­ği öl­çü­de aza­la­rak or­ta­dan kal­ka­cak­tır.

- Trav­ma ya­şa­yan bir çocuk; korku, suç­lu­luk, inkar, öfke, hid­det, kafa ka­rı­şık­lı­ğı, in­ti­kam ve yal­nız­lık gibi duy­gu­la­rın bi­ri­ni ya da bir­ka­çı­nı bir­den de­ne­yim­le­ye­bi­lir. Ço­cu­ğun bu tip duy­gu­lar­la mü­ca­de­le edip et­me­di­ği­ni an­la­ya­bil­mek için be­lir­ti­le­re dik­kat edil­me­li.

- Kor­ku­yu ve diğer duy­gu­la­rı iç­sel­leş­tir­me­nin, ço­cu­ğu fi­zik­sel ola­rak da et­ki­le­ye­bi­le­ce­ği ko­nu­sun­da dik­kat­li olun­ma­lı­dır.

- Bazı ço­cuk­lar her­han­gi bir şid­de­te veya trav­ma­tik olaya şahit ol­duk­la­rın­da daha ses­siz, çe­kin­gen ve içe dönük dav­ra­nış­lar gös­te­re­rek tepki ve­re­bi­lir­ler. On­la­rın acı çek­ti­ği daha az fark edi­lir. Dik­kat­le göz­lem­len­me­li ve ken­di­le­ri­ni ifade et­me­le­ri­ne yar­dım­cı olun­ma­lı. Bunun için oyun, sa­nat­sal fa­a­li­yet­ler veya ço­cu­ğun bir ye­tiş­kin­le ko­nuş­ma­sı, kul­la­nı­la­bi­le­cek yön­tem­ler­dir.

- Ço­cu­ğun gün­lük ru­ti­ni müm­kün ol­du­ğun­ca sür­dü­rül­me­ye devam edil­me­li. Bu sü­rek­li­lik ço­cu­ğa be­lir­siz­lik­ler­le dolu bir dö­nem­de, gü­ven­lik ve is­tik­rar duy­gu­su ve­re­rek des­tek ola­cak­tır.

- Ço­cu­ğun güven duy­gu­su­nu ye­ni­den inşa ede­bil­me­si için, ku­ral­la­rı ve bek­len­ti­le­ri ko­ru­mak için önem­li­dir.

- Ya­şa­dı­ğı bu de­ne­yim­den do­la­yı çocuk, ken­di­si­ni di­ğer­le­rin­den çok fark­lı his­se­di­yor ve ken­di­ne olan gü­ve­ni ol­duk­ça azal­mış ola­bi­lir.

- Ço­cu­ğu­nu­zun üzün­tü­sü ile size neyi gös­ter­mek is­te­di­ği­ni an­la­ya­bil­mek için ku­la­ğı­nız­la, gö­zü­nüz­le ve tüm kal­bi­niz­le onu din­le­me­ye ha­zır­lık­lı ol­ma­lı­sı­nız.

- Son ola­rak ço­cu­ğu­nu­zun te­ra­pi­ye ih­ti­ya­cı olup ol­ma­dı­ğı­nı an­la­mak için pro­fes­yo­nel bir ki­şi­den bilgi ala­bi­lir­si­niz.

Çok Kötü Bir Şey Oldu - Mar­ga­ret M. Hol­mes ki­ta­bın­dan alın­tı­lan­mış­tır.

WhatsApp'ta Paylaş