“İŞ­BİR­Lİ­Ğİ YAPMAK”

Oyun oy­na­mak, küçük ço­cu­ğu­nu­zun iş­bir­li­ği yap­ma­sı­nı ko­lay­laş­tı­ra­bi­lir. Ço­cuk­lar 15.aydan iti­ba­ren ba­ğım­sız ha­re­ket etme dö­ne­mi­ne gi­rer­ler ve bu da bir­kaç yıl sü­re­bi­lir. Bu dö­nem­de, en sev­dik­le­ri söz­cük, HAYIR dır. 18 aylık kı­zı­nı­zı, be­zi­ni de­ğiş­tir­mek için ça­ğır­dı­ğı­nız­da siz­den ka­ça­bi­lir. 3 ya­şın­da­ki oğ­lu­nuz, ara­ba­ya bin­me­den önce çişi gel­di­ği halde tu­va­le­te gir­me­yi red­de­de­bi­lir. Daha bü­yük­ler bile anne ba­ba­la­rı­nın is­tek­le­ri­ne karşı çı­ka­bi­lir­ler. 8 ya­şın­da­ki oğ­lu­nu­zun kı­ya­fe­ti­ni giy­me­si­ni ya da 12 ya­şın­da­ki kı­zı­nı­zın oda­sı­nı top­la­ma­sı­nı is­te­di­ği­niz­de, sizi duy­maz­lık­tan ge­le­bi­lir. Çoğu anne baba bu dav­ra­nış bi­çi­min­den do­la­yı hayal kı­rık­lı­ğı­na uğrar.

Böyle du­rum­lar­da ce­za­nın ca­zi­be­si­ne ka­pı­la­bi­lir­si­niz. Fakat ço­cu­ğu­nu­zu bazı hak­lar­dan mah­rum kal­may­la ya da her­han­gi bir ce­zay­la teh­dit et­ti­ği­niz­de, onun bu du­ru­ma ge­çi­ci ola­rak ri­a­yet et­me­si­ni sa­de­ce ara­nız­da­ki iliş­ki­den ödün ve­re­rek sağ­la­ya­bi­lir­si­niz. Üs­te­lik ço­cu­ğu­nuz, müm­kün olan en kısa za­man­da -ki muh­te­me­len 13 yaş ci­va­rı ya da daha erken- oto­ri­te­ni­ze karşı çıkma eği­li­mi gös­te­re­bi­lir.

Bazı anne ba­ba­lar ise aşı­rı­ya kaçıp küçük ço­cuk­la­rı­na kendi ih­ti­yaç­la­rı­nı açık­la­ma­ya ça­lı­şa­rak ta­lep­le­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­me­le­ri­ni na­zik­çe is­ter­ler. Ör­ne­ğin bir anne, park­ta 2 ya­şın­da­ki oğ­lu­na şun­la­rı söy­le­ye­bi­lir: “Akşam ye­me­ği­ni ha­zır­la­mak için şimdi eve gir­me­miz ge­re­ki­yor. Şimdi, bebek ara­ba­sı­na bin­mek ister misin?” Böy­le­si­ne nazik bir yak­la­şım ye­tiş­kin­ler­de ba­şa­rı­lı ola­bi­lir, ama ge­nel­lik­le küçük ço­cuk­lar­da işe ya­ra­maz. Oyunu bı­rak­mak is­te­me­yen çocuk, net bir ifa­dey­le, “HAYIR” diye yanıt verip oyun oy­na­ma­ya devam ede­cek­tir.

An­ne­nin is­te­ği­ne kar­şı­lık ve­ri­len gayet dü­rüst bir ya­nıt­tır bu as­lın­da. Yap­ma­sı­nı is­te­di­ği­niz dav­ra­nı­şı se­çe­nek gibi sun­mak­tan vaz­ge­çer­se­niz bu tür so­run­la­rın çık­ma­sı­na engel ola­bi­lir­si­niz. İs­te­di­ği­niz her­han­gi bir şey pa­zar­lı­ğa açık de­ğil­se, seçme ve red­det­me şansı var­mış gibi ko­nuş­ma­nın bir an­la­mı yok­tur. Oysa oyun­lar ara­cı­lı­ğıy­la ço­cu­ğu­nuz­la iş­bir­li­ği ya­pa­bi­lir­si­niz.

Ço­cuk­lar­dan yap­ma­la­rı­nı is­te­di­ği­miz çoğu şey onlar için sı­kı­cı ve an­lam­sız­dır. Onlar diş fır­ça­la­ma­ya, ara­ba­da çocuk kol­tu­ğu­na otur­ma­ya, oyun­cak­la­rı­nı top­la­ma­ya ya da banyo yap­ma­ya ih­ti­yaç duy­maz­lar. Ço­cuk­la­rı, ödül ya da ceza kul­lan­mak­sı­zın iş­bir­li­ği­ne teş­vik et­me­nin üç yolu var­dır: Açık­la­ma yap­mak, se­çe­nek sun­mak ve ya­pı­la­cak şeyi eğ­len­ce­li hale ge­tir­mek.

Ön­ce­lik­le, açık­la­ma yap­mak ne­den­le­riy­le be­lirt­mek önem­li­dir. Ço­cu­ğu­nu­za söy­le­dik­le­ri­ni­zi neden yap­ma­sı ge­rek­ti­ği­ni be­lir­tin. Ör­ne­ğin, “Ara­ba­da çocuk kol­tu­ğu­na otur­mak çok daha gü­ven­li. Ani­den frene bas­mam ge­re­kir­se ba­şı­nı çarp­man­dan en­di­şe­le­ni­yo­rum” di­ye­bi­lir­si­niz.

İkin­ci­si, çocuk ken­di­ni daha az kont­rol al­tın­da ve daha fazla özgür his­se­de­ce­ği için se­çe­nek sun­mak her zaman fay­da­lı­dır. İşte bazı ör­nek­ler: “Kır­mı­zı ti­şör­tü­nü mü giy­mek is­ter­sin, ma­vi­yi mi?”, “Bu akşam diş­le­ri­ni fır­ça­lar­ken annen mi yar­dım etsin, baban mı?”, “Ara­ba­da yemek için nasıl bir atış­tır­ma­lık is­ter­sin?” Dik­kat eder­se­niz bu ör­nek­ler -el­bi­se­le­ri­ni giyip giy­me­me­si, diş­le­ri­ni fır­ça­la­yıp fır­ça­la­ma­ma­sı, ara­ba­ya binip bin­me­me­si vb.- pa­zar­lık söz ko­nu­su ol­ma­yan hu­sus­lar­da ço­cu­ğa se­çe­nek sun­mu­yor. Başka şey­ler için se­çe­nek su­nu­yor. Bu se­çe­nek­ler ço­cu­ğun is­te­nen­le­ri yapma eği­li­mi­ne bağlı ola­rak ço­ğal­tı­la­bi­lir.

Son ola­rak, ya­pıl­ma­sı ge­re­ken şeyi eğ­len­ce­li hale ge­ti­re­bi­lir­si­niz ve işte bu nok­ta­da oyun oy­na­ma­ya baş­la­ya­bi­lir­si­niz. Bu­ra­da esas olan, ço­cu­ğu kendi ta­ra­fı­nı­za “çek­me­niz­dir.” Yap­ma­sı­nı is­te­di­ği­niz şeyi oyuna dö­nüş­tü­re­bi­lir­si­niz, ço­cu­ğu­nuz si­zin­le iş­bir­li­ği yap­ma­ya daha is­tek­li ola­cak­tır.

WhatsApp'ta Paylaş