KEN­Dİ­NE İYİ BİR AR­KA­DAŞ OLMAK

Bir dü­şü­nün. Sev­di­ği­niz, iyi bir ar­ka­da­şı­nız sı­kın­tı için­dey­ken ya da acı çe­ker­ken ona nasıl yak­la­şır­sı­nız? Ona neler söy­le­mek is­ter­si­niz? Bu sı­ra­da ses to­nu­nuz nasıl olur? Be­de­ni­niz­le ona nasıl dav­ra­nır­sı­nız? Bu so­ru­la­ra bir­çok in­sa­nın “an­la­yış­la des­tek olu­rum, bu sü­re­ci at­lat­ma­sı için nasıl yar­dım ede­bi­le­ce­ği­mi­ze bak­ma­ya ça­lı­şı­rım” gibi ya­nıt­lar ver­di­ği­ni gö­rü­yo­ruz. Ancak iyi bir ar­ka­daş ye­ri­ne ‘ken­di­ni­zi’ koy­du­ğu­nuz­da bu so­ru­la­rın ce­vap­la­rı ne olur? Kendi zor za­man­la­rı­nız­da, ba­şa­rı­sız­lı­ğı­nız­da, red­de­dil­di­ği­niz­de, siz acı çe­ker­ken ken­di­ni­ze nasıl yak­la­şı­yor­su­nuz?

Bir­çok zaman ken­di­mi­zi eleş­tir­mek, yar­gı­la­mak, eksik gör­mek he­pi­mi­zin en ko­la­yın­da­ki ya­nıt­lar olu­yor. Ken­di­ni­ze bu şe­kil­de yak­laş­ma­nın alt­ya­pı­sı­nı oluş­tu­ran geç­miş ya­şan­tı­la­rı­nız ve öğ­ren­me­le­ri­niz ola­bi­lir. Bu çok an­la­şı­lır bir durum. Ancak şu anda o çok sev­di­ği­niz ar­ka­da­şı­nı­za bu ya­nıt­la­rı ver­se­niz, iliş­ki­niz nasıl olur­du? İşte bu nok­ta­da “öz şef­kat” ola­rak ad­lan­dı­rı­lan, ken­di­mi­ze nazik bir iç ses sun­ma­yı de­ne­mek o iyi ar­ka­da­şı kay­bet­me­mek de­mek­tir. Zor za­ma­nın­da onun ya­nın­da ola­rak, des­tek sağ­la­ya­rak, yar­gı­la­ma­dan duy­gu­la­rı­nı an­la­ma­ya ça­lı­şa­rak acı­sı­nı kat­mer­len­dir­me­mek de­mek­tir.

Öz şef­ka­te böyle ba­kın­ca ha­ya­ti bir değer ta­şı­dı­ğı­nı fark edi­yo­ruz. Araş­tır­ma­lar da gös­te­ri­yor ki, ken­di­ne şef­ka­tin ka­pı­la­rı­nı açan in­san­la­rın zor­luk­lar­la baş ede­bil­me be­ce­ri­si­nin daha yük­sek, prob­lem­le­ri zi­hin­le­rin­de geviş ge­tir­me­le­ri­nin daha az ol­du­ğu bi­lin­mek­te­dir. Öz şef­ka­ti yük­sek ki­şi­le­rin eleş­tir­mek ye­ri­ne ce­sa­ret­len­dir­me yo­lu­nu kul­lan­dık­la­rı, trav­ma­tik de­ne­yim­le­re daha sağ­lık­lı ya­nıt­lar ve­re­bil­dik­le­ri böy­le­ce daha iyim­ser ve mutlu ol­duk­la­rı bi­lin­mek­te­dir.

Acı ve­ri­ci de­ne­yim­ler veya ya­şan­tı­lar şüp­he­siz ki ev­ren­sel bir durum. İnsan ol­ma­nın doğal bir hali. Ancak his­set­ti­ği­miz sı­kın­tı­lı duy­gu­la­ra ver­di­ği­miz ya­nıt­lar her­kes için fark­lı. Ya­şa­dı­ğı­mız acıya yar­gı­la­yı­cı, daha kö­tüm­ser ve keş­ke­ler­le bak­mak da; ken­di­mi­zi ce­sa­ret­len­dir­mek, an­la­ma­ya ça­lış­mak, nazik bir ta­vır­la ya­şa­nan­la­rı kar­şı­la­mak ve öğ­ren­mek de bir se­çim­dir.

Kay­nak­lar:
• Van den Brink, E., Kos­ter, F., ve Ata­lay, Z. Şef­kat Kor­kak­la­ra Göre Değil. İn­kı­lap Ki­ta­be­vi. 2021.
• Van den Brink, E. Ve Kos­ter, F. (2015). Mind-ful­ness-Based Com­pas­si­o­na­te Li­ving. Lon­don.
• Gil­bert, P. (2009). The com­pas­si­o­na­te mind. Lon­don.
• Neff, K. (2011). Self-com­pas­si­on. New York.

Kli­nik Psi­ko­log Sü­mey­ye Merve MADEN

WhatsApp'ta Paylaş