An­ka­ra Ge­li­şim Ta­ra­ma En­van­te­ri, 0-6 yaş bebek ve ço­cuk­la­rın ge­li­şi­mi ile il­gi­li bilgi veren bir ge­li­şim­sel de­ğer­len­dir­me ara­cı­dır. Bu en­van­ter; kül­tü­rü­mü­ze özgü olup, kısa sü­re­de çok ki­şi­ye uy­gu­la­na­bi­len, bebek ve ço­cuk­la­rın şu anki ge­li­şi­mi­ni ve be­ce­ri­le­ri­ni an­ne­le­rin­den alı­nan bil­gi­ler doğ­rul­tu­sun­da de­ğer­len­di­ren bir araç­tır. An­ne­le­rin çocuk hak­kın­da ver­di­ği bil­gi­ler uzun sü­re­li göz­lem­le­re da­yan­mak­ta­dır. Be­be­ğin has­ta­lık, yor­gun­luk gibi ge­çi­ci du­rum­la­rı an­ne­le­rin de­ğer­len­dir­me­le­ri­ne yan­sı­ma­dı­ğı için, so­nuç­lar daha gü­ve­ni­lir­dir. An­ne­le­rin­den bilgi alın­ma­sı­nın bir başka ya­ra­rı ise, de­ğer­len­dir­me sü­re­ci­ne an­ne­le­rin doğ­ru­dan ka­tı­la­bil­me­si­dir.

AGTE’nin 4 alt test­ti (Dil-Bi­liş­sel, İnce Motor, Kaba Motor ve Sos­yal Be­ce­ri- Öz­ba­kım) ge­li­şim li­te­ra­tü­rün­de ve çe­şit­li ge­li­şim test­le­rin­de ay­rış­tı­rı­lan özel ge­li­şim alan­la­rı­nı de­ğer­len­dir­me­yi amaç­lar.

Okul ön­ce­si dö­nem­de­ki ço­cuk­la­ra uy­gu­la­nan bir test­tir. Ge­nel­lik­le okul ön­ce­si dö­nem­de ço­cu­ğun zeka dü­ze­yi­nin öl­çül­me­si çok sağ­lık­lı so­nuç­lar ver­me­ye­bi­lir. Ço­cuk­la­rın zeka ge­li­şim­le­ri­nin en hızlı ol­du­ğu dönem de bu yaş­lar ara­sın­da­ki dö­nem­dir. Ancak 0-6 yaş­lar ara­sın­da uy­gu­la­na­cak zeka test­le­ri ço­cu­ğun ger­çek zeka dü­ze­yi­ni doğru ola­rak sap­ta­mak­tan uzak­tır. Ancak ço­cu­ğun fi­zik­sel ve bi­yo­lo­jik ge­li­şi­mi­nin iz­len­me­si ve bu­lun­du­ğu yaşa ait dav­ra­nış­la­rı yapıp yap­ma­dı­ğı gibi genel ge­li­şim sü­reç­le­ri­nin in­ce­len­me­si ve ço­cu­ğun ge­li­şi­mi­nin ge­rek­tir­di­ği dav­ra­nış­la­rın be­lir­len­me­si daha sağ­lık­lı so­nuç­la­ra ulaş­ma­mı­zı sağ­lar. Test so­nu­cun­da ço­cu­ğun dik­kat, gör­sel algı, gör­sel-motor ko­or­di­nas­yon, gör­sel ha­fı­za ve küçük kas be­ce­ri­le­ri­nin ge­li­şi­mi hak­kın­da bilgi sa­hi­bi olmak müm­kün­dür.

9 kart­tan olu­şan bir per­for­mans tes­ti­dir. 5 yaş 6 ay ile 10 yaş 11 ay arası ço­cuk­la­ra uy­gu­la­nır. Motor al­gı­la­ma ye­te­nek­le­ri­ni or­ta­ya çı­ka­ran test ol­gun­luk, duy­gu­sal uyum ve nö­ro­lo­jik bo­zuk­luk­lar­la il­gi­li de bilgi ver­mek­te­dir. Türk­çe uy­gu­la­nan Ben­der Ges­talt tes­ti­nin gü­ve­ni­lir­lik ça­lış­ma­la­rı ya­pıl­mış olup so­nuç­la­ra göre gü­ve­ni­lir bir test ol­du­ğu bi­lin­mek­te­dir. Boş kâ­ğı­da çi­zi­len şe­kil­ler fark­lı pu­an­lan­dı­rı­la­rak ço­cuk­la­rın motor al­gı­la­ma pu­an­la­rı he­sap­lan­mak­ta­dır. Şe­kil­le­rin çi­zil­me­sin­de­ki per­for­mans silgi kul­la­nı­mın­dan kâğıt tu­tu­şu­na kadar et­ki­li­dir. Eksik ya da ha­ta­lı ya­pı­lan re­sim­le­re göre tak­vim yaşı he­sap­lan­mak­ta, alı­nan pu­an­la­ra göre so­nuç­lar de­ğer­len­di­ril­mek­te­dir. Önem­li ve­ri­le­re ula­şı­lan test so­nu­cun­da motor al­gı­la­ma ye­te­ne­ği­nin hangi dü­zey­de ol­du­ğu­na dair önem­li ve­ri­ler elde edil­mek­te­dir.

2,5- 8 yaş çocuk ve bi­rey­le­rin dil ge­li­şi­mi­ni (ke­li­me bil­gi­si­ni) ölç­mek ama­cıy­la uy­gu­la­nan bir ge­li­şim test­tir. Mad­de­le­re ve­ri­le­cek ce­vap­lar­da süre sı­nı­rı yok­tur, 10-15 da­ki­ka­da ya­nıt­la­na­bil­mek­te­dir.

Gör­sel algı ge­li­şi­mi­ni de­ğer­len­dir­me­ye yö­ne­lik ve dün­ya­da sık­lık­la kul­la­nı­lan test­ler­den biri Fros­tig Gör­sel Algı Testi’dir. Ço­cuk­la­rın gör­sel al­gı­la­rı­nı de­ğer­len­dir­me­ye ay­rı­ca; ço­cu­ğun il­ko­ku­la hazır olup ol­ma­dı­ğı­nı ölçen bir ol­gun­luk tes­ti­dir. Test 4-8 yaş ara­sın­da olan ço­cuk­la­ra uy­gu­la­nır ve 50-60 dk. sür­mek­te­dir.

Fros­tig bir kalem kâğıt testi olup, gör­sel al­gı­yı 5 al­gı­sal be­ce­ri üze­rin­den de­ğer­len­di­ren bir per­for­mans tes­ti­dir.

1. El-Göz Ko­or­di­nas­yo­nu
2. Şekil-Zemin Ayı­rı­mı
3. Şekil Sa­bit­li­ği (De­ğiş­mez­li­ği)
4. Mekân-Konum Al­gı­sı (Uzay­da­ki Po­zis­yon)
5. Mekân İliş­ki­le­ri­nin Al­gı­sı (Uzay İliş­ki­le­ri)

Gör­sel al­gı­la­ma prob­le­mi ge­nel­lik­le 3-7 yaş­la­rı ara­sın­da gö­rü­lür. Her sı­nıf­ta bu alan­da geri kal­mış ço­cuk­la­ra rast­lan­mak­ta­dır. Gör­sel al­gı­la­ma prob­le­mi olan ço­cuk­la­rın öğ­ren­me ob­je­le­ri ve bun­la­rın me­kan­sal iliş­ki­le­ri­ni al­gı­la­ma güç­lük­le­ri ola­cak­tır. Bu ne­den­le gör­sel algı prob­lem­le­ri­nin erken dö­nem­de sap­tan­ma­sı ve erken mü­da­ha­le ile ka­lı­cı prob­lem­le­rin oluş­ma­ma­sı çok önem­li­dir.

Fros­tig Gör­sel Algı Testi ile özel­lik­le özel öğ­ren­me güç­lü­ğü olan ço­cuk­la­rın gör­sel al­gı­la­ma­la­rı­nı sap­ta­mak müm­kün­dür. Test; ço­cuk­lar­da­ki gör­sel algı prob­lem­le­ri­ni ve de­re­ce­si­ni sap­ta­mak, uygun aka­de­mik prog­ra­ma karar ver­mek ama­cıy­la da kul­la­nıl­mak­ta­dır.

6 yaş 4 ay ön­ce­sin­de ana­sı­nı­fın­da zor­lan­ma ya­şa­yan ve il­ko­ku­la baş­la­ma­sın­da te­red­düt edi­len ço­cuk­la­rın temel bilgi ve be­ce­ri­le­ri­ni sı­na­ma­ya yarar.

Ço­cuk­la­rın okula, oku­lun ge­rek­tir­di­ği ku­ral­la­ra ve öğ­ren­me­ye hazır olup ol­ma­dı­ğı­nı sap­ta­mak ama­cıy­la ya­pı­lan bir test­tir. Okula ha­zır­la­nır­ken ol­ma­sı ge­re­ken fiz­yo­lo­jik, çev­re­sel ve zi­hin­sel fak­tör­le­ri de­ğer­len­dir­me­de kul­la­nı­lır.

Sayı kav­ra­mı, form ayırt etme, renk kav­ra­mı, sem­bol eş­le­me, alıcı dil ge­li­şi­mi, algı ve mu­ha­ke­me ge­li­şi­mi, ifade edici dil ge­li­şi­mi ve genel edi­nil­miş bilgi alt test­le­ri­ni içe­ren 7 bölüm ve 90 mad­de­den oluş­mak­ta­dır.

5 Yaş 6 ay – 6 yaş ço­cuk­la­rı­na uy­gu­la­nan, ta­li­ma­tı an­la­ma ve ba­şar­ma üze­ri­ne ku­ru­lu bir per­for­mans tes­ti­dir. Top­lam 100 madde ve 6 alt test­ten oluş­mak­ta­dır.

4- 9 Yaş ara­lı­ğın­da olan ço­cuk­la­rın duy­gu­sal ol­gun­luk yaşı ve duy­gu­sal ge­li­şi­min­de ya­şa­nan olası so­run­lar ile il­gi­li bilgi veren bir test­tir. Aynı za­man­da duy­gu­sal ol­gun­luk ya­şı­nın ge­li­şim­sel/ kro­no­lo­jik yaşı ile pa­ra­lel olup ol­ma­dı­ğı ko­nu­sun­da bilgi veren bir test­tir.